Czasopisma | Antropologia i etnologia | Bibliotekoznawstwo | Biologia | Chemia | Ekonomia | Filozofia | Fizyka | Geografia | Historia i archeologia | Historia nauki | Język | Kulturoznawstwo | Literatura | Matematyka | Medycyna | Pedagogika | Prawo i politologia | Psychologia | Religioznawstwo | Socjologia | Sztuka

Eastern Nile Delta in the 4th millennium BC | Redaktorzy: Krzysztof M. Ciałowicz, Marcin Czarnowicz, Marek Chłodnicki | Wydawnictwo Profil-Archeo

Wieloautorska monografia Tell el-Farcha, stanowiska we wschodniej delcie Nilu o kluczowym znaczeniu dla zrozumienia dziejów Egiptu predynastycznego, badanego od wielu lat przez krakowsko-poznańską ekspedycję archeologiczną. Artykuły zgromadzone w najnowszym tomie referują głównie wyniki ostatnich lat badań (2012-2016), prezentując je na tle wcześniejszych – szeroko już znanych odkryć, takich jak najstarsze centrum browarnicze czy depozyt pokrytych złotem figurek przedstawicieli klasy rządzącej Deltą.

Rolę Tell el-Farcha na tle osadnictwa kultury Nagada, a także jej – jak się wydaje – wyjątkową pozycję w stosunkach handlowych z Lewantem referują artykuły K.M. Ciałowicza, M. Czarnowicza oraz A. Mączyńskiej. P. Kołodziejczyk skupia się na aspektach gospodarczych jako szczególnie istotnych dla zrozumienia kierunków rozwoju osady. Seria artykułów (M. Chłodnicki, A. Mączyńska, J. Karmowski) poświęcona jest wybranym aspektom architektury mieszkalnej i gospodarczej (np. spichlerzom). Ostatni z wymienionych autorów rozważa zwłaszcza możliwości odtwarzania najprostszej architektury, tej wykonanej z materiałów niezachowujących się w zapisie archeologicznym – trzcinowej i drewnianej, próbując dociec – m.in. za pomocą analogii etnograficznych (obrazowy przykład irańskich Arabów Błotnych) – jak mogła wyglądać zabudowa podmokłych partii osiedla w czasach kultury dolnoegipskiej, w IV tysiącleciu BC. Tym samym czasom na terenie całej Delty poświęcony jest rozdział G. Bąka-Pryca. W książce nie mogłoby zabraknąć również relacji z najnowszych wyników badań cmentarzyska założonego na miejscu osady w III tysiącleciu BC na Komie Wschodnim Tell el-Farcha, z jego wspaniałymi mastabami wykonanymi z cegły mułowej (J. Dębowska-Ludwin). Wspomniany rozdział dostarcza nie tylko komputerowych rekonstrukcji zewnętrznego wyglądu tych obiektów, ale także pokazuje, że zmienność wyposażenia i detali wykonania grobowców bierze swe źródło w zróżnicowaniu majątkowym lokalnej społeczności. Słusznie spodziewamy się też w tomie poświęconym delcie w czasach predynastycznych wyników badań nieodległej osady w Tell el-Murra (M.A. Jucha, N. Małecka-Drozd, M. Kazimierczak). Tom zamykają rozdziały poświęcone poszczególnym kategoriom wyrobów kultury materialnej z Tell el-Farcha: ceramice (M. Sobas, M. Kazimierczak, U. Doros), w tym najpowszechniejszym formom do pieczenia chleba, oraz narzędziom krzemiennym (J. Skłucki).

Cały, bogato ilustrowany tom daje rzut oka na rozwój prężnego centrum w wschodniej części Delty Nilu, zasiedlonego początkowo (w IV tysiącleciu) przez przedstawicieli miejscowej kultury dolnoegipskiej, które z czasem stało się obiektem zainteresowania przybyszy z Południa (kultura Nagada). Jedną z przyczyn tego zainteresowania mogło być strategiczne położenie osiedla na szlaku wiodącym w kierunku południowego Lewantu, Półwyspu Synaj – miejsc z których Egipt przed faraonami (a także później) pozyskiwał miedź i inne dobra.

A multi-author monograph of Tell el-Farkha, the site in the Eastern Nile delta of key importance for understanding the history of predynastic Egypt, studied for many years by the Kraków-Poznań archaeological expedition. Articles collected in the latest volume refer mainly to the results of recent years of research (2012-2016), presenting them against the background of earlier – already widely known discoveries, such as the oldest brewery center or deposit of gold-covered figures of representatives of the ruling class of predynastic Delta.

The role of Tell el-Farcha in the context of the Naqada cultural settlement, as well as its – apparently – unique position in trade relations with the Levant are underlined in the chapters by K.M. Ciałowicz, M. Czarnowicz and A. Mączyńska. P. Kołodziejczyk focuses on economic aspects as particularly important for understanding the development of the settlement. A series of articles (M. Chłodnicki, A. Mączyńska, J. Karmowski) is devoted to selected aspects of residential and economic architecture (e.g. granaries). The last of the mentioned authors considers, in particular, the possibility of reconstructing the simplest architecture, the one made of materials that are not preserved in the archaeological record – reed and wooden, trying to find out – among others by means of ethnographic analogies (example of Iranian Marsh Arabs is the most picturesque) – how the development of waterlogged parts of the settlement in the times of the Lower Egyptian culture, in the 4th millennium BC, could have appeared. The chapter by G. Bąk-Pryc is devoted to the whole Delta at the same time. The book also includes a report on the latest results of the research on cemetery established in place of the settlement in the 3rd millennium BC in the Tell el-Farkha’s Eastern Com, with its magnificent mastabas made of mud brick (J. Dębowska-Ludwin). The mentioned chapter provides not only computer reconstruction of the external appearance of these objects, but also shows how the variability of the equipment and details of the execution of the tombs originates from the social diversity of the local community. As one may rightly expect, the volume devoted to the Delta in the predynastic times, provides also the results of the research of the nearby settlement in Tell el-Murra (M.A. Jucha, N. Małecka-Drozd, M. Kazimierczak). The book is closed with chapters devoted to particular categories of material culture from Tell el-Farkha: pottery (M. Sobas, M. Kazimierczak, U. Doros), including the most common bread moulds and beer jars, and flint tools (J. Skłucki).

The whole, richly illustrated volume gives a glimpse of the development of a thriving center in the Eastern Nile Delta, initially settled (in the 4th millennium) by representatives of the local Lower Egyptian culture, which in time became the object of interest of the settlers from the South (Nagada culture). One of the reasons for this interest could be the strategic location of the site on the route leading towards the southern Levant, the Sinai Peninsula – places from which Egypt before pharaohs (and later) acquired copper and other goods.

 

Spis treści / Contents:

K. M. Ciałowicz
Introduction

K. M. Ciałowicz
Socio-political transformations in the Eastern Delta in the second half of 4th millennium BC. The view from Tell el-Farkha

J. Dębowska-Ludwin
Socio-economic changes in early Egyptian society as reflected by graves of the Tell el-Farkha cemetery

P. Kołodziejczyk
Economy as a factor of vitality and cultural changes. Birth of early Egyptian state from the perspective of economic history of Tell el-Farkha

M. Czarnowicz
Eastern Nile Delta’s landscape at the dawn of Dynastic Age

G. Bąk-Pryc
Lower Egyptian culture in the Nile Delta. Recent research and new perspectives

M. A. Jucha
Settlement development in the north-eastern part of the Nile Delta at the turn of the Naqada II and Naqada III phases

N. Małecka-Drozd, M. Kazimierczak
The Nile Delta settlements during the 3rd millennium BC. The view from Tell el-Murra

J. Karmowski
A closer look at the scale of Lower Egyptian architecture from Tell el-Farkha

M. Chłodnicki, A. Mączyńska
Central storage devices from the Central Kom at Tell el-Farkha

A. Mączyńska
Pottery imports from the Southern Levant at Tell el-Farkha (seasons
2012–2016)

M. Czarnowicz
Egypt’s foreign relations in the 4th millennium BC. The evidence from Tell el-Farkha cemetery

M. Sobas
Settlement pottery from the Western Kom at Tell el-Farkha. Seasons 2014–2016

M. Kazimierczak, U. Doros
Pottery from the southern part of the Eastern Kom at Tell el-Farkha

J. Skłucki
Lithic assemblage from the southern part of the Eastern Kom at Tell el-Farkha. Seasons 2015–2016

Bibliography

Plates

 

Description/Opis:
oprawa miękka
format: 210×295 mm
liczba stron: 160
liczne ilustracje cz-b i kolorowe
ISBN 978-83-940949-8-0
rok i miejsce wydania: Kraków-Poznań 2018
Współwydawca: Instytut Archeologii UJ

 

Dodaj komentarz

  Subscribe  
Powiadom o
Wróć do góry