Czasopisma | Antropologia i etnologia | Bibliotekoznawstwo | Biologia | Chemia | Ekonomia | Filozofia | Fizyka | Geografia | Historia i archeologia | Historia nauki | Język | Kulturoznawstwo | Literatura | Matematyka | Medycyna | Pedagogika | Prawo i politologia | Psychologia | Religioznawstwo | Socjologia | Sztuka

Społem 1906-1939. Idea, ludzie, organizacja, T. 1 | Aleksandra Bilewicz | Oficyna Naukowa

Książka wszechstronnie ukazuje Związek jako ruch społeczny, demokratyczną organizację gospodarczą i próbę wcielenia w życie idei solidarności i współdziałania.

To pierwsza na polskim rynku wydawniczym współczesna publikacja poświęcona Związkowi Spółdzielni Spożywców Rzeczypospolitej Polskiej „Społem”. Książka wszechstronnie ukazuje Związek jako ruch społeczny, demokratyczną organizację gospodarczą i próbę wcielenia w życie idei solidarności i współdziałania. „Społem” jest dziś warte przypomnienia nie tylko dlatego, że było jedną z ważnych polskich prób modernizacji i świadectwem samoorganizacji społecznej, ale także ze względu na przyświecające temu ruchowi idee, które zdają się ponownie zyskiwać na aktualności.

 

Spis treści

Wprowadzenie / 7

Historia, idea i praktyka. Źródła inspiracji badawczych / 14

Od Towarzystwa Kooperatystów do Związku Spółdzielni Spożywców RP. Zarys dziejów rozwoju „Społem” / 25

Początki spółdzielczości spożywców na ziemiach polskich / 25
Pionierzy. Abramowski, Wojciechowski, Mielczarski / 29
Towarzystwo Kooperatystów / 37
Warszawski Związek Stowarzyszeń Spożywczych / 45
Dramat pierwszej wojny światowej / 54
Niepodległość, inflacja, zjednoczenie ruchu (1919–1926) / 58
1926–1936. Dalsza konsolidacja, kryzys, rządy sanacji / 69
1936–1939. Koniunktura i widmo wojny /88
Wojna i okres PRL. Kres instytucji / 94

Ideologia, klasa, samoobrona społeczeństwa / 100

Socjalizm, marksizm, kooperatyzm / 101
Od inteligenckiego projektu do sojuszu klas pracujących / 110
„Kwestia chłopska / 117
„Społem”, walka klas i „kwestia żydowska” / 126

„Wolni twórcy życia”. Zagadnienie wychowania / 133

Fenomen „Społem”. Zagubiona droga modernizacji / 151

O tekstach w wyborze źródeł / 160
Podziękowania / 166
Indeks osób / 167
Spis ilustracji / 170

 

Wprowadzenie

(fragment)

Związek „Społem”¹ to instytucja pod wieloma względami niezwykła. Był on największym związkiem spółdzielczym i największą organizacją handlowa w międzywojennej Polsce, zrzeszającą w latach trzydziestych XX wieku niemal 2 tysiące spółdzielni spożywców i kilkaset tysięcy członków. Był instytucją, wokół której stworzył się potężny ruch społeczny, skupiający członków wywodzących się z wielu środowisk i klas, z przewagą przedstawicieli uboższych i średniozamożnych warstw pracujących. Twórcom i przywódcom Związku udało się szeroko rozpropagować w dużym stopniu oryginalną ideologię i wartości, które okazały się skuteczne w mobilizowaniu biedniejszych warstw społeczeństwa do budowy demokracji gospodarczej. „Społem” konsekwentnie opierało się także presji ze strony różnych środowisk politycznych i władz państwowych, starając się, w miarę możliwości, zachować niezależność. Losy spółdzielni należących do Związku były rozmaite, nie zawsze pomyślne, a zapoczątkowany po rewolucji 1905 roku ruch rozwijał się z różnym powodzeniem, konfrontując się z przeciwnościami natury politycznej, wojną czy trudną sytuacją gospodarczą. Jednak rozwój organizacji, powstałej jeszcze w zaborze rosyjskim, a później budującej swoją siłę w zmagającym się z dziedzictwem zaborów państwie, które dopiero odzyskało niepodległość, należy uznać za niewątpliwy sukces.

Celem tej książki jest pomoc w zrozumieniu istoty instytucji, jaką było „Społem”, potraktowanej jako swoista całość — w jej aspekcie społecznym, gospodarczym, ideowym. Niniejsza praca składa się z dwóch tomów. Tom 1 stanowi syntezę dziejów „Społem” i komentarz do zawartych w tomie 2 źródeł, które obejmują obszerny wybór artykułów prasowych i dokumentów archiwalnych dotyczących „Społem” i spółdzielczości spożywców.

 

Seria Kooperatyzm
Rok wydania: 2017
Wydanie pierwsze
Format 138 x 220 mm
Liczba stron: 176

Bogato ilustrowana
Oprawa broszurowa
ISBN 978-83-64363-86-3 (t. 1 i 2)
ISBN 978-83-64363-87-0    (t. 1)
ISBN 978-83-64363-88-7    (t. 2)

Projekt okładki i stron tytułowych: Daniel Guszta

 

Dodaj komentarz

  Subscribe  
Powiadom o
Wróć do góry